Informacje
„Nic nowego"
Taka sposobność nadarzyła się w 1505 roku podczas obrad sejmu w Radomiu. Szlachcie przewodził wówczas kanclerz Jan Łaski, człowiek wykształcony, znający doskonale prawo. Król zniechęcony panoszeniem się magnatów zgodził się współpracować z całą szlachtą. Poza tym był wówczas bardzo chory i pragnął, aby jego młodszy brat zasiadł na tronie litewskim. Ułatwiłoby mu to później starania o tron polski, Plany te w dużym stopniu uzależnione były od przychylności szlachty. Na sejmie radomskim uchwalono konstytucję nihil novi. W dawnej Polsce każdą uchwałę sejmu nazywano konstytucją. WXVI wieku prawie wszystkie ustawy spisywano w języku łacińskim. Określenie nihilnovi oznacza po polsku „nic nowego". W tych dwóch słowach zawarta jest treść ustawy. Zgodnie z nią ,odtąd na potomne czasy nic nowego stanowionym być nie ma przez nas (czyli przez króla) i naszych następców bez wspólnego zezwolenia senatorów i posłów ziemskich". Co ta ustawa zmieniała w życiu Polski? Po pierwsze, ograniczała władzę króla, który sam już nie mógł decydować o żadnych sprawach państwowych. Po drugie, zwiększała rolę sejmu, a w nim posłów szlacheckich (ziemskich), Po trzecie, zmniejszała jeszcze bardziej udział mieszczaństwa w życiu politycznym kraju. Dotąd bowiem miało ono swoją reprezentację w sejmie, a teraz uczestniczyli w nim tylko posłowie szlacheccy. Jedynie kilka miast, m.in. Kraków i Wilno, mogło wysyłać po dwóch swoich przedstawicieli, lecz wyłącznie w roli obserwatorów. Król zobowiązał się rządzić wspólnie ze szlachtą.
Ciekawe artykuły
Dalszy przebieg wojny z Krzyżakami
W grudniu 1519 roku sejm obradował w Toruniu. Długo debatowano nad zagrożeniem krzyżackim. Nikt nie chciał się pogodzić z myślą, ze kraj mógłby utracić Gdańsk - okno na świat Rzeczypospolitej. Sejm podjął uchwałę o rozpoczęciu wojny z zakonem, Uchwalono także podatki na wojsko, Mimo że była zima, wojska polskie przekroczyły granicę państwa zakonnego. Prawie jednocześnie wielki mistrz wtargnął na polską Warmię. Armią królewską dowodził hetman Mikołaj Firlej. Do połowy stycznia zdobył wiele miast i twierdz krzyżackich, Później nadeszły posiłki, zwłaszcza artyleria, i zdobyto najmocniej bronioną przez Krzyżaków twierdzę - Pasłęk, Polacy w zwycięskim marszu kierowali się na północ w stronę Królewca. W maju hetman dotarł aż do stolicy zakonu i wezwał jej mieszkańców do poddania się. W razie odmowy groził szturmem, a miał wystarczające siły, aby opanować miasto. Przerażony Albrecht poprosił króla o pokój. Pozwolono mu przybyć do Torunia na rozmowy, zwłaszcza że wysłannicy papieża, książęta niemieccy, a nawet król czesko-węgierski Ludwik Jagiellończyk (syn Władysława), namawiali Zygmunta Starego do zaprzestania wojny. Podczas pobytu w Toruniu Albrecht...... Czytaj więcej >>